+95321366754

  • Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası
  • https://www.facebook.com/sunerinhukuk
  • https://api.whatsapp.com/send?phone=+905398192442
  • https://www.twitter.com/@Sunerinhukuk
  • https://www.instagram.com/sunerinhukuk
    • Sünerin Hukuk & Danışmanlık Adres: Panayır Mah. İstanbul Cd. No:387 Biçen Plaza Kat:4 No:24 Osmangazi-BURSA İletişim: 0224 503 65 76 - 0539 819 24 42
    • Av. Vedat Can SÜNERİN

Aşırı Yararlanma (Gabin)

Aşırı Yararlanma (Gabin)

Türk Borçlar Kanunu m.28/1’e göre; “Bir sözleşmede karşılıklı edimler arasında açık bir oransızlık varsa bu oransızlık, zarar görenin zor durumda kalmasından veya düşüncesizliğinden ya da deneyimsizliğinden yararlanılmak suretiyle gerçekleştirildiği takdirde, zarar gören, durumun özelliğine göre sözleşme ile bağlı olmadığını diğer tarafa bildirerek edimin geri verilmesini ya da sözleşmeye bağlı kalarak edimler arasındaki oransızlığın giderilmesini isteyebilir.” denilmektedir. Kanunun söz konusu maddesinde hükme bağlanan bu kuruma “aşırı yararlanma” adı verilmektedir.

Aşırı Yararlanmanın Sonuçları

Türk Borçlar Kanunu m.28/1, aşırı yararlanmanın unsurları yanında, hukuki sonuçlarını da düzenlemiştir. Bunlar:

A)Zarar Görenin Sözleşmenin İptalini İsteme Hakkı: Bu halde zarar gören karşı tarafa sözleşme ile bağlı olmadığını bildirerek ifa ettiği edimin geri verilmesini ister. Bu suretle, zarar gören isterse sözleşmeyi iptal edebilir. Hakim, iptali kendiliğinden göz önünde tutamaz. Bunun mutlaka zarar gören tarafından ileri sürülmesi gerekmektedir.

Aşırı Yararlanma (Gabin)

B)Zarar Görenin Edimler Arasındaki Açık Oransızlığın Giderilmesini İsteme Hakkı (Kısmi İptal Hakkı): Zarar görenin borçlandığı aşırı edim, karşı edim düzeyine indirilmek suretiyle edim ve karşı edim arasında denge sağlanmak suretiyle sözleşme ayakta tutulmaktadır. Zarar gören, iptal dışında TBK m.27/1’e göre, sözleşmenin butlanını ileri süremez. Bunun tek istisnası, aşırı yararlanma olayının aynı zamanda hukuka ve alaka aykırılık halini de gerçekleştirmiş olmasıdır.

C)Edimlerin Geri Verilmesi: TBK m.28/1’e göre zara gören taraf, borçlanmış olduğu edimi yerine getirmişse, bunu geri isteyebilir. Karşı tarafın da bu edimi geri vermesi gerekir. Aksi halde, zarar gören ya mülkiyet (istihkak) davası ya da sebepsiz zenginleşme davası ile ifa ettiği edimi geri isteyebilir.

Aşırı Yararlanma (Gabin)

Bununla birlikte Türk Borçlar Kanunu m.28/2 uyarınca; iptal beyanı, bir ve beş yıllık sürelerle sınırlandırılmıştır. Bir yıllık sürenin başlangıç tarihi, zarar görenin düşüncesizlik veya deneyimsizliğini öğrendiği; zor durumda kalmada ise, bu durumun ortadan kalktığı tarihtir. Beş yıllık sürenin başlangıç tarihi ise, sözleşmenin kurulduğu tarihtir. Bu bir ve beş  yıllık süreler, nitelikleri itibariyle hak düşürücü sürelerdir.

Aşırı yararlanma yüzünden zarar gören taraf, karşı taraftan tazminat talep edebilir. Buradaki tazminat, sözleşmenin müzakereleri sırasında meydana gelen zararın tazminidir.

Yukarıda değinilmiş olan hususlar genel hatları ile kaleme alınmış olup; her somut olay birbirinden farklı özellikler taşıyabileceğinden hak kaybına uğramamanız adına bir hukuk bürosu ile iletişime geçip profesyonel destek almanızı öneririz.