VASİYETNAMENİN GERİ ALINMASI

Vasiyetnamenin geri alınması, kanunun öngördüğü biçimde gerçekleştirilecek gerek tek taraflı gerekse iki taraflı ölüme bağlı veya sağlararası tasarruflar ile mevcut bir vasiyetnamenin hüküm doğurmasının engellenmesini ifade eder. Vasiyetnameler, düzenleyen tarafından serbestçe geri alınabilen ölüme bağlı tasarruflardır. Türk Medeni Kanunu’nda, vasiyetnamenin dört yoldan biri ile geri alınabileceği hüküm altına alınmıştır. Vasiyetnamenin sonradan yapılan ölüme bağlı tasarrufla geri alınması Türk Medeni Kanunu’nun 542. maddesinde düzenlenmiştir. Bu bağlamda vasiyetçi sonradan düzenleyeceği vasiyetname ya da miras sözleşmesi ile daha önce hazırlanan vasiyetnamesini geri aldığını açıkça beyan etmektedir. Bu durumda önceki vasiyetname artık yürürlükten kalkmış olur.  Yargıtay kararlarına göre bir resmi vasiyetname, yeni bir resmi vasiyetname ile geri alınabileceği gibi; bir el yazılı vasiyetname ya da sözlü vasiyetname ile de geri alınabilmektedir. Benzer bir şekilde önceden hazırlanan vasiyetname bir miras sözleşmesi nedeniyle de geri alınabilmektedir.

Vasiyetname, tek taraflı olarak düzenlenen bir ölüme bağlı tasarruftur. Bundan dolayı, bir vasiyetname her zaman geri alınabilir. Vasiyetnamelerin geri alınması usulleri dört tanedir. İlk olarak, mirasbırakan geri alma vasiyetnamesi düzenleyerek vasiyetnamesini geri alabilir. Geri alma vasiyetnamesi kanunda öngörülen şekillerden birine uyularak yapılmalıdır. Bu halde, ilk vasiyetname, açık bir geri alma beyanına dayalı olarak ortadan kalkar. Mirasbırakan, geri alma iradesini açıkça içermeyen yeni bir vasiyetname de düzenleyebilir. Böyle bir durumda da, ikinci vasiyetname ilkini ortadan kaldırır. Ancak, ikinci vasiyetnamenin ilkini tamamladığı kuşkuya yer bırakmayacak şekilde anlaşılırsa, iki vasiyetname birlikte uygulanır. Yani burada bir geri alma karinesi vardır ve aksi ispat edilebilir. Bu ihtimalde geri alma sonucu doğmaz. Mirasbırakan, vasiyetnamesi ile birine bıraktığı mal üzerinde, hayatta iken tasarrufta bulunursa vasiyetname geri alınmış sayılır. Son olarak, mirasbırakan vasiyetnamesini yok ederek de geri alabilir. Vasiyetnamenin üzerinin çizilmesi, karalanması da yok etme sonucunu doğurur. 

Av. Vedat Can

SÜNERİN