
İşyeri devri, iş sözleşmesinin sona ermesi anlamına gelmez; iş sözleşmeleri tüm hak ve borçlarıyla birlikte devralan işverene kendiliğinden geçer. Bu nedenle, işyerinin devredilmesi tek başına kıdem tazminatı veya diğer tazminatların ödenmesini gerektiren bir fesih sebebi değildir. İşçi, devir nedeniyle işten çıkarılamaz veya iş sözleşmesini sırf bu nedenle haklı nedenle feshedemez. Kıdem tazminatı hakkı, iş sözleşmesi kanunda öngörülen geçerli bir nedenle sona erdiğinde doğar. Devir durumunda işçinin kıdemi sıfırlanmaz; devreden ve devralan işveren nezdindeki toplam çalışma süresi esas alınır.
İşyeri Devrinde Sorumluluk Esasları
4857 sayılı İş Kanunu’nun 6. maddesi uyarınca, işyeri devrinde işçilik alacaklarına ilişkin sorumluluk paylaşımı belirli kurallara bağlanmıştır. Kıdem tazminatı, işçinin toplam hizmet süresi üzerinden hesaplanır ve devralan işveren işçinin tüm çalışma süresinden sorumludur.
Devreden işveren ise kendi dönemindeki çalışma süresi ve devir tarihindeki ücret seviyesi ile sınırlı olarak sorumludur. Ücret, fazla mesai gibi devir tarihinden önce doğmuş ve ödenmesi gereken borçlardan ise devreden ve devralan işveren iki yıl süreyle müteselsilen sorumludur. İki yılın sonunda devreden işverenin bu alacaklar için sorumluluğu sona erer.
Görevli Merci ve Dava Şartları
İşçi alacakları ve tazminat uyuşmazlıklarında görevli mahkeme İş Mahkemeleridir. Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır; bu süreç tamamlanmadan doğrudan mahkemeye gidilemez.

Yetkili mahkeme, davalının yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer mahkemesidir. Arabuluculuk sürecinde tarafların anlaşamaması durumunda düzenlenen son tutanak ile dava açma hakkı doğar. Süreç içerisinde işçinin çalışma süresini ve devir öncesi haklarını ispatlayacak belgeleri hazır bulundurması önemlidir.
“Av. Vedat Can SÜNERİN
İşyeri devri, iş sözleşmesinin kendiliğinden devralan işverene geçmesini sağlar ve işçinin kıdemini korur. Uygulamada en sık karşılaşılan hata, devir sırasında işçiden istifa dilekçesi alınmasıdır. Bu durum, kıdem tazminatı hakkının kaybına yol açabilir. İş sözleşmesi kanun gereği devam ettiğinden, işçinin yeni bir sözleşme imzalama zorunluluğu yoktur. Devir sonrası çalışma koşullarında esaslı bir değişiklik yapılması durumunda, işçinin haklı nedenle fesih hakkı doğabilir; bu süreçte belgelerin hukuki niteliği dikkatle incelenmelidir.”
Uygulamada Sık Karıştırılan Noktalar
İşyeri devri sırasında işçiye yeni işverenle devam edeceksin denilerek istifa dilekçesi imzalatılması, işçinin kıdem tazminatı hakkını kaybetmesine yol açabilir. İş sözleşmesi kanun gereği kendiliğinden devralana geçtiği için, işçinin yeni bir sözleşme imzalaması veya istifa etmesi zorunlu değildir.
Devir tek başına haklı fesih imkânı tanımaz. Ancak devralan işveren çalışma koşullarını esaslı şekilde değiştirirse, örneğin ücret düşürme veya görev değişikliği gibi durumlarda, işçi haklı nedenle fesih hakkını kullanabilir. Bu tür değişikliklerin yazılı olarak bildirilmesi ve işçinin buna rıza göstermemesi, fesih sürecinde belirleyici bir unsurdur.
Devir Sürecinde Çalışma Koşullarında Esaslı Değişiklik
İşyeri devri, işçinin mevcut çalışma koşullarının korunması ilkesine dayanır; ancak devralan işverenin iş organizasyonunu değiştirme yetkisi sınırlı bir alana sahiptir. İş Kanunu uyarınca, işçinin ücreti, çalışma saatleri veya görev tanımı gibi temel unsurlarda yapılan değişiklikler ‘esaslı değişiklik’ olarak nitelendirilir. İşveren, bu tür bir değişikliği işçiye yazılı olarak bildirmekle yükümlüdür. İşçi, kendisine tebliğ edilen bu değişikliği altı iş günü içinde yazılı olarak kabul etmezse, değişiklik işçiyi bağlamaz ve işveren tarafından yapılan değişiklik önerisi reddedilmiş sayılır.
Uygulamada, devralan işverenin işçiyi daha düşük ücretli bir pozisyona çekmesi veya çalışma saatlerini işçinin aleyhine olacak şekilde tek taraflı düzenlemesi, işçiye haklı nedenle fesih imkânı tanıyabilir. Bu durumda işçi, sözleşmeyi feshederek kıdem tazminatını talep edebilir. Ancak işçinin bu hakkını kullanabilmesi için değişikliğin iş sözleşmesinin özüne aykırı olması ve işçinin çalışma düzenini ağırlaştırması gerekir. İşçinin değişikliği kabul ederek çalışmaya devam etmesi, daha sonra aynı gerekçeyle tazminat talep etme hakkını kural olarak ortadan kaldırır.
Devir Tarihinde Ödenmeyen İşçilik Alacaklarının Takibi
İşyeri devri gerçekleştiğinde, devir tarihine kadar birikmiş olan yıllık izin ücreti, fazla çalışma alacakları veya ikramiye gibi haklar devreden işverenin sorumluluğundadır. Devralan işveren ise, devir tarihinden itibaren işçinin tüm haklarından ve devir öncesi dönemden kalan borçlardan iki yıl boyunca müteselsilen sorumludur. Bu düzenleme, işçinin alacaklarını tahsil etme riskini azaltmak amacıyla getirilmiş bir koruma mekanizmasıdır. İşçi, alacaklarını hem devreden hem de devralan işverene karşı ileri sürebilir.
İşçinin devir öncesi alacaklarını ispatlaması için devir tarihindeki bordrolar, banka kayıtları ve işyeri kayıtları kritik öneme sahiptir. Devir sırasında işçinin imzaladığı ‘ibraname’ veya ‘borç yoktur’ yazılı belgeler, devir öncesi alacakların ödendiğine dair bir karine oluşturabilir. Bu nedenle, işçinin devir sürecinde kendisine sunulan belgeleri dikkatle incelemesi ve ödenmeyen alacakları varsa bunları yazılı olarak ihtirazi kayıtla belirtmesi, ileride yaşanabilecek hak kayıplarını önlemek adına gereklidir. İki yıllık müteselsil sorumluluk süresi, devir tarihinden itibaren işlemeye başlar ve bu süre içinde dava açılmaması durumunda devreden işverenin sorumluluğu sona erer.
İşyeri Devrinde İşe İade ve Fesih Riski
İşyeri devrinin gerçekleştiği tarihte işçinin iş sözleşmesinin feshedilmesi, devrin kendisinin bir fesih sebebi olamayacağı kuralı gereği geçersiz kabul edilir. Eğer işveren, devri gerekçe göstererek işçiyi işten çıkarırsa, bu fesih ‘geçersiz’ sayılır ve işçi işe iade davası açma hakkına sahip olur. İşe iade davası, işçinin işe başlatılmaması durumunda tazminat ve boşta geçen süre ücreti gibi mali sonuçları doğurur. Devralan işveren, devirle birlikte işçinin tüm kıdem haklarını devraldığı için, işçinin geçmiş hizmet süresi işe iade hesaplamalarında da esas alınır.
İşçinin işe iade davası açabilmesi için işyerinde en az otuz işçinin çalışması ve işçinin en az altı aylık kıdeminin bulunması şarttır. Devir durumunda, devreden işverenin yanında geçen süreler de bu altı aylık kıdem süresine dahil edilir. İşveren, devir sonrası işyerinde ekonomik veya teknolojik nedenlerle bir küçülmeye gidiyorsa, bu durumun ‘işletmesel karar’ kapsamında olup olmadığı yargı denetimine tabidir. İşçinin işten çıkarılmasının devirle doğrudan bağlantılı olması ve başka bir geçerli nedenin bulunmaması, feshin geçersizliğine ve işçinin tazminat haklarının doğmasına yol açar.
Sıkça Sorulan Sorular
Devir sonrası kıdemim sıfırlanır mı?
Hayır, kıdeminiz sıfırlanmaz. Devralan işveren, işe ilk giriş tarihinizi esas alarak tüm hizmet süreniz üzerinden işlem yapmakla yükümlüdür.
Devreden işverene ne zamana kadar dava açabilirim?
Devir tarihinden önce doğmuş alacaklar için devreden işverene karşı sorumluluk süresi 2 yıldır. Kıdem tazminatı gibi feshe bağlı alacaklarda ise devreden işverenin sorumluluğu kendi dönemiyle sınırlıdır.
İşyeri devri nedeniyle işten çıkarılırsam ne yapmalıyım?
İşyeri devri tek başına geçerli bir fesih sebebi değildir. Bu durumda işe iade davası veya tazminat talepli dava haklarınız doğabilir. Arabuluculuk sürecini başlatarak haklarınızı talep edebilirsiniz.
