Kişisel verilerin silinmesi talebi, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamında ilgili kişinin, verilerinin işlenmesini gerektiren sebeplerin ortadan kalkması halinde veri sorumlusuna yazılı olarak veya Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından belirlenen yöntemlerle başvurmasıyla yapılır. Bu talep, verilerin silinmesi, yok edilmesi veya anonim hale getirilmesini kapsar. Başvurunun geçerli olması için talebin açık, anlaşılır ve kimlik bilgilerini doğrular nitelikte olması gerekir; veri sorumlusu başvuruyu en geç otuz gün içinde sonuçlandırmakla yükümlüdür.
Veri Sorumlusuna Başvuru Yöntemleri ve Şartları
İlgili kişi, haklarını kullanmak için öncelikle veri sorumlusuna başvurmak zorundadır. Bu idari başvuru yolu tüketilmeden Kişisel Verileri Koruma Kurumu’na şikâyet yoluna gidilemez. Başvuru, veri sorumlusunun sisteminde kayıtlı olan e-posta adresi, güvenli elektronik imza, mobil imza veya ıslak imzalı yazılı dilekçe ile iletilebilir.
Başvurunun işleme alınabilmesi için şu bilgilerin eksiksiz sunulması gerekir:
- Ad, soyad ve yazılı başvurularda ıslak imza.
- T.C. kimlik numarası veya yabancılar için pasaport/geçici kimlik numarası.
- Tebligata esas yerleşim yeri veya iş yeri adresi.
- Bildirime esas elektronik posta adresi, telefon veya faks numarası.
- Talep konusu ve silinmesi istenen verilerin kapsamı.
Silme, Yok Etme ve Anonim Hale Getirme Arasındaki Farklar
Kişisel verilerin silinmesi, verilerin hiçbir şekilde erişilemez ve tekrar kullanılamaz hale getirilmesi işlemidir. Yok etme, verilerin hiç kimse tarafından hiçbir şekilde geri getirilemeyecek şekilde imha edilmesini ifade eder. Anonim hale getirme ise verilerin, başka verilerle eşleştirilse dahi hiçbir surette kimliği belirli veya belirlenebilir bir gerçek kişiyle ilişkilendirilemeyecek hale dönüştürülmesidir.
Veri sorumlusu, talebin niteliğine göre bu yöntemlerden birini seçebilir. Ancak işlemin teknik olarak mümkün olmadığı veya orantısız çaba gerektirdiği durumlarda, veri sorumlusunun gerekçeli açıklama yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.
“Av. Vedat Can SÜNERİN
Kişisel verilerin silinmesi talebinde bulunurken, talebinizin hangi hukuki sebebe dayandığını ve verinin neden artık işlenmemesi gerektiğini net bir şekilde ifade etmeniz sürecin hızlanmasını sağlar. Başvuru öncesinde veri sorumlusunun aydınlatma metnini inceleyerek, verilerinizin hangi amaçla tutulduğunu ve yasal saklama sürelerinin dolup dolmadığını kontrol etmek, talebinizin reddedilme riskini azaltan en önemli adımdır. Eksik veya belirsiz başvurular, veri sorumlusunun talebi reddetmesine veya ek bilgi talep ederek süreci uzatmasına neden olabilir.”
Veri Sorumlusunun Cevaplama ve İspat Yükümlülüğü
Veri sorumlusu, başvuruyu kabul edebileceği gibi gerekçesini açıklayarak reddedebilir de. Cevap, ilgili kişiye yazılı veya elektronik ortamda bildirilir. Başvurular kural olarak ücretsizdir; ancak işlemin ayrıca bir maliyeti gerektirmesi halinde, Kurul tarafından belirlenen tarife üzerinden ücret talep edilebilir.
İlgili kişi, silinmesini istediği verinin hangi veri sorumlusu tarafından işlendiğini ve silinme gerekçesini somutlaştırmalıdır. Veri sorumlusu, kanunlarda açıkça öngörülen hallerde veya hukuki yükümlülüğünü yerine getirmesi için zorunlu olan durumlarda silme talebini reddetme hakkına sahiptir.
Kurul’a Şikâyet Başvurusu Nasıl Yapılır?
Veri sorumlusunun cevabının yetersiz bulunması, başvurunun reddedilmesi veya süresinde cevap verilmemesi hallerinde şikâyet yolu açılır. İlgili kişi, cevabı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün ve her halde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kişisel Verileri Koruma Kurumu’na şikâyette bulunabilir.
Şikâyet dilekçesinde, veri sorumlusuna yapılan başvurunun bir örneği ve veri sorumlusundan gelen cevap (varsa) eklenmelidir. Kurul, şikâyet üzerine gerekli incelemeyi yapar ve sonucu taraflara bildirir. Bu süreçte, veri sorumlusunun kayıt tutma ve aydınlatma yükümlülüklerine uyup uymadığı denetlenir.
Üçüncü Kişilere Aktarılan Verilerin Silinmesi Süreci
Kişisel verilerin silinmesi talebi yalnızca veri sorumlusunun kendi sistemindeki kayıtları değil, aynı zamanda verilerin aktarıldığı üçüncü kişileri de kapsar. Veri sorumlusu, silme talebini yerine getirirken, veriyi daha önce aktardığı üçüncü kişilere de bu durumu bildirmekle yükümlüdür. Bu bildirim, verinin işlenme amacının sona erdiği veya ilgili kişinin silme hakkını kullandığı durumlarda, zincirleme bir sorumluluk doğurur. İlgili kişi, başvurusunda verilerin üçüncü kişilere aktarılıp aktarılmadığını ve aktarılmışsa bu kişilerin kimler olduğunu veri sorumlusundan açıkça talep edebilir.
Üçüncü kişilere yapılan bildirimlerde, veri sorumlusunun teknik imkanları dahilinde verinin silinmesini veya anonim hale getirilmesini sağlaması beklenir. Eğer veri sorumlusu, veriyi aktardığı üçüncü kişilerin silme işlemini gerçekleştirip gerçekleştirmediğini denetleyemiyorsa, bu durumu ilgili kişiye gerekçeleriyle birlikte bildirmelidir. Uygulamada, özellikle bulut tabanlı hizmet sağlayıcılar veya reklam ortakları ile çalışılan durumlarda, veri sorumlusunun sözleşmesel yükümlülükleri devreye girer. İlgili kişi, verisinin aktarıldığı tarafların listesini talep ederek, silme işleminin tüm veri ekosisteminde tamamlanıp tamamlanmadığını takip edebilir.
Silme Talebinin İstisnaları ve Hukuki Sınırlar
Her silme talebi, veri sorumlusu tarafından doğrudan yerine getirilmek zorunda değildir; kanunlarda açıkça öngörülen haller veya hukuki yükümlülükler silme hakkını kısıtlayabilir. Örneğin, vergi mevzuatı veya ticaret hukuku uyarınca belirli bir süre saklanması zorunlu olan ticari defterler veya fatura kayıtları, ilgili kişinin silme talebine rağmen veri sorumlusu tarafından saklanmaya devam edilebilir. Bu durumda veri sorumlusu, veriyi silmek yerine, verinin işlenmesini yalnızca yasal saklama yükümlülüğü ile sınırlı tutarak erişimi kısıtlamalıdır.
İstatistiksel, tarihsel veya bilimsel araştırmalar için işlenen veriler ile kamu yararı gözetilen durumlarda da silme talebi reddedilebilir. Veri sorumlusu, talebi reddederken hangi kanuni düzenlemeye dayandığını ve verinin neden silinemeyeceğini somut delillerle açıklamak zorundadır. Eğer veri, bir uyuşmazlığın çözümü veya bir hakkın tesisi için gerekli ise, bu verinin silinmesi talebi, uyuşmazlık süreci tamamlanana kadar bekletilebilir. İlgili kişi, reddin hukuki dayanağını inceleyerek, veri sorumlusunun saklama süresini aşan bir tutum sergileyip sergilemediğini denetlemelidir.
Dijital İzlerin ve Yedeklerin Silinmesinde Teknik Kontrol
Kişisel verilerin silinmesi talebi, yalnızca aktif veritabanlarını değil, yedekleme sistemlerini ve log kayıtlarını da kapsamalıdır. Veri sorumlusu, silme işlemini gerçekleştirirken yedekleme dosyalarındaki verilerin de silinmesini veya anonimleştirilmesini sağlamakla yükümlüdür. Teknik olarak yedeklerin silinmesinin mümkün olmadığı veya orantısız çaba gerektirdiği durumlarda, veri sorumlusu bu yedekleri izole ederek, verinin geri döndürülmesini engelleyecek teknik tedbirleri almalıdır. İlgili kişi, başvurusunda özellikle yedekleme sistemlerindeki verilerin akıbetini sorarak, veri sorumlusunun teknik kapasitesini zorlayabilir.
Silme işleminin tamamlandığına dair veri sorumlusundan bir “silme tutanağı” veya “işlem onay belgesi” talep edilmesi, ispat yükümlülüğü açısından kritik bir adımdır. Bu belgede, silme işleminin hangi yöntemle (fiziksel imha, yazılımsal silme, anonimleştirme) yapıldığı ve hangi sistemleri kapsadığı belirtilmelidir. Eğer veri sorumlusu, silme işlemini gerçekleştirdiğini iddia ediyor ancak ilgili kişi verinin hala erişilebilir olduğunu tespit ediyorsa, bu durum Kurul nezdinde yapılacak şikâyette en güçlü delil olarak kullanılabilir. Dijital ortamda silme işleminin doğrulanması için ekran görüntüleri, zaman damgalı kayıtlar ve sistem logları, başvurunun takibinde önemli birer kanıttır.
Sıkça Sorulan Sorular
Veri sorumlusu talebimi reddederse ne yapmalıyım?
Veri sorumlusunun cevabını öğrendiğiniz tarihten itibaren 30 gün içinde Kişisel Verileri Koruma Kurumu’na şikâyet başvurusunda bulunabilirsiniz.
Silme talebi için avukat tutmak zorunlu mu?
Hayır, ilgili kişi olarak başvurunuzu bizzat yapabilirsiniz. Ancak karmaşık veri işleme süreçlerinde hukuki destek almak, talebin doğru kurgulanması açısından faydalı olabilir.
Silme talebi ne kadar sürede sonuçlanır?
Veri sorumlusu, başvurunuzu en geç 30 gün içinde sonuçlandırmak zorundadır.
İnternetteki verilerim için de aynı yol izlenir mi?
Evet, internet sitesi veya platform sahibi veri sorumlusu olarak kabul edilir ve aynı başvuru prosedürüne tabidir.