Adli Sicil ve Arşiv Kaydı Nasıl ve Nereden Alınır?

Adli Sicil Kaydı ile Arşiv Kaydı Arasındaki Farklar

Adli sicil kaydı, halk arasında sabıka kaydı olarak bilinir ve kişinin kesinleşmiş, infazı henüz tamamlanmamış veya infazı yeni bitmiş mahkûmiyetlerini içeren güncel bir belgedir. Arşiv kaydı ise, adli sicil kaydından silinmesi gereken mahkûmiyetlerin aktarıldığı, daha kısıtlı erişim yetkisine sahip olan ve geçmişe dönük bilgileri barındıran ayrı bir bölümdür.

Bir kişi hakkında verilen mahkûmiyet kararı, cezanın infazı tamamlandığında adli sicilden silinerek arşiv kaydına alınır. Arşiv kaydındaki bilgilerin silinmesi ise, 5352 sayılı Kanun’da öngörülen belirli sürelerin geçmesi ve şartların oluşmasıyla mümkündür. Bu iki kayıt türü, başvurulan kurumun niteliğine göre farklı içeriklerle sunulabilir.

Adım Adım Başvuru Süreci

Adli sicil belgesi almak için izlenmesi gereken adımlar, başvuru yöntemine göre değişiklik göstermektedir. Dijital ortamda veya fiziki olarak yapılan başvurularda izlenecek yol şu şekildedir:

• e-Devlet Üzerinden: turkiye.gov.tr adresine giriş yaparak “Adli Sicil Kaydı Sorgulama” hizmetine ulaşın. Belgenin verileceği kurum türünü (Resmi, Özel, Vize vb.) seçin. Arşiv kaydını da içeren bir belge almak istiyorsanız, kurum türünü “Resmi” olarak seçmeniz gerekmektedir.
• Adliyelerden: Herhangi bir Cumhuriyet Başsavcılığına veya adli sicil müdürlüğüne nüfus cüzdanı, pasaport veya T.C. kimlik kartı ile bizzat başvuru yapın. Vekil aracılığıyla yapılacak başvurularda, vekâletnamede bu konuda özel yetki bulunması zorunludur.

“Av. Vedat Can SÜNERİN
Adli sicil ve arşiv kaydı başvurularında kurum türü seçimi, belgenin içeriğini doğrudan belirleyen en kritik aşamadır. Resmi kurumlar için alınan belgelerde arşiv kaydı da görünürken, özel kurumlar için alınan belgelerde yalnızca güncel adli sicil bilgileri yer alabilir. Başvuru yaparken belgenin hangi amaçla kullanılacağını netleştirmek ve arşiv kaydının dahil edilip edilmeyeceğini kontrol etmek, hatalı belge alımını önlemek adına dikkat edilmesi gereken temel bir ayrım noktasıdır.”

Hatalı Kayıtlar ve Düzeltme Talepleri

Sistemde mükerrer kayıt bulunması veya silinmesi gerektiği halde silinmemiş mahkûmiyet bilgileri olması durumunda, düzeltme süreci işletilebilir. Kişiler, e-Devlet üzerindeki “Adli Sicil Silme ve Düzeltme Talebi” hizmetini kullanarak başvurularını elektronik ortamda iletebilirler.

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kararları, adli sicil veya arşiv kaydında görünmez; bu kararlar yalnızca yargı mercilerinin erişebildiği özel bir sistemde tutulur. Başvuru sırasında karşılaşılan teknik aksaklıklar veya hatalı veri girişleri için ilgili adli sicil müdürlükleri ile iletişime geçilmesi, sürecin doğru yönetilmesi açısından önemlidir.

Yabancı Ülke Vatandaşları ve Mavi Kart Sahipleri İçin Başvuru Yöntemleri

Türkiye’de ikamet eden veya geçmişte yargılanmış yabancı uyruklu kişiler ile Mavi Kart sahipleri, adli sicil kayıtlarını temin etmek için farklı bir prosedür izlemek zorundadır. Bu kişiler, e-Devlet şifreleri bulunsa dahi sistem üzerinden belge alamadıkları durumlarda, doğrudan Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’ne veya bulundukları yerdeki Cumhuriyet Başsavcılıklarına müracaat etmelidir. Başvuru sırasında pasaport veya Mavi Kart gibi geçerli kimlik belgelerinin asıllarının ibraz edilmesi, kimlik doğrulama sürecinin sağlıklı işlemesi için temel şarttır.

Yabancı uyruklu kişilerin kayıtları, Türkiye’deki mahkemelerce verilen kesinleşmiş hükümlerle sınırlıdır. Eğer kişi hakkında yurt dışında verilmiş bir mahkûmiyet kararı bulunuyorsa, bu kararın Türkiye’de tanınması veya tenfizi gerçekleşmediği sürece, söz konusu yabancı mahkeme kararı Türk adli sicil sistemine işlenmez. Bu nedenle, yabancı uyruklu bir kişi Türkiye’den adli sicil belgesi aldığında, bu belge yalnızca Türkiye sınırları içerisindeki hukuki geçmişini yansıtır.

Vekâletname ile Başvuru ve Özel Yetki Şartı

Adli sicil kaydının bizzat kişi tarafından alınamadığı hallerde, bir vekil aracılığıyla işlem yapılması mümkündür ancak vekâletnamenin kapsamı hukuki geçerlilik açısından belirleyicidir. Noter huzurunda düzenlenen vekâletnamede, adli sicil kaydı talep etmeye, almaya ve bu konuda ilgili kurumlara başvuruda bulunmaya dair açık bir yetki ibaresinin yer alması zorunludur. Genel vekâletnameler, adli sicil müdürlükleri tarafından kişisel verilerin korunması ilkesi gereği çoğu zaman yeterli görülmemekte ve işlem reddedilmektedir.

Vekil aracılığıyla yapılan başvurularda, vekilin kendi kimlik belgesi ile birlikte müvekkilinin kimlik fotokopisini ve özel yetkili vekâletname aslını ibraz etmesi gerekir. Kurumlar, vekâletnamenin güncelliğini ve yetki sınırlarını kontrol ettikten sonra belgeyi düzenler. Eğer vekâletnamede ‘adli sicil kaydı alma’ yetkisi açıkça belirtilmemişse, vekilin talebi işleme alınmaz ve başvuru sahibi bizzat veya yeni bir vekâletname ile tekrar başvurmak durumunda kalır.

Adli Sicil Belgesinin Kurum Türüne Göre İçerik Farklılıkları

Başvuru sırasında seçilen ‘kurum türü’ seçeneği, belgenin içeriğini ve hangi bilgilerin görünür olacağını doğrudan etkileyen teknik bir filtredir. ‘Resmi’ kurum türü seçildiğinde, kişinin adli sicil kaydında yer alan tüm mahkûmiyetler ve arşiv kayıtları belgede listelenir. ‘Özel’ kurum türü seçildiğinde ise, genellikle sadece adli sicil kaydında yer alan ve henüz silinmemiş olan güncel mahkûmiyetler gösterilir; arşiv kayıtları bu türde gizli tutulabilir.

İş başvuruları veya özel kurum talepleri için alınan belgelerde, arşiv kayıtlarının görünmemesi kişinin geçmişteki infaz edilmiş cezalarının gizli kalmasını sağlar. Ancak, vize işlemleri veya resmi makamlarca talep edilen belgelerde, arşiv kayıtlarının da görünür olması zorunluluğu bulunabilir. Başvuru yapmadan önce belgenin hangi amaçla kullanılacağı netleştirilmeli ve sistemdeki kurum türü seçimi buna göre yapılmalıdır. Yanlış kurum türü seçimi, belgenin ilgili makam tarafından kabul edilmemesine ve yeniden başvuru yapılmasına neden olabilir.

Sık Sorulan Sorular