Ilamlı Icrada Ödeme Süresi Nedir?

İlamlı İcra Takibinde İcra Emri ve Süreç

İlamlı icra takibi, mahkeme ilamına veya ilam niteliğindeki belgelere dayanan bir takip türüdür. Alacaklı, elindeki ilamı icra dairesine sunarak takip başlattığında, icra müdürü borçluya bir icra emri gönderir. Bu belge, borçluyu borcunu 7 gün içinde ödemeye davet eden resmi bir tebligattır.

• İcra emrinin tebliğinden itibaren 7 günlük ödeme süresi başlar.
• Tebligatın borçluya usulüne uygun ulaştığı tarihi izleyen gün, sürenin ilk günü olarak kabul edilir.
• Sürenin son günü resmi tatil gününe denk gelirse, süre takip eden ilk iş gününün mesai saati bitiminde sona erer.

İlamlı İcrada İtiraz Hakkı ve İcranın Geri Bırakılması

İlamlı icra takibinde, ilamsız takipten farklı olarak borçlunun borca karşı genel bir itiraz hakkı bulunmaz. İcra dairesine yapılan basit itirazlar takibi durdurmaz ve hukuki bir sonuç doğurmaz. Borçlu, ancak sınırlı ve ispatlı hallerde icra mahkemesinden icranın geri bırakılmasını talep edebilir.

İcranın geri bırakılması talebi, borcun ödendiği, ertelendiği veya zamanaşımına uğradığı gibi iddialara dayanmalıdır. Bu talep, takibi kendiliğinden durdurmaz; borçlunun icra mahkemesinden takibin durdurulmasına dair bir karar alması gerekir. İspat yükü borçluda olup, iddialar noterlikçe düzenlenmiş veya onaylanmış belgelerle kanıtlanmalıdır.

“Av. Vedat Can SÜNERİN
İlamlı icra takibinde borçlunun genel bir itiraz hakkı bulunmadığını göz önünde bulundurmak gerekir. Borçlu, borcun ödendiği veya zamanaşımına uğradığı gibi iddialarını yalnızca icra mahkemesi nezdinde icranın geri bırakılması talebiyle ileri sürebilir. İcra dairesine yapılan basit itirazlar takibi durdurmaz. Bu nedenle, tebligatın usulüne uygunluğu ve 7 günlük yasal sürenin takibi, hak kaybına uğramamak adına dikkatle yönetilmesi gereken süreçlerdir.”

Görevli Merci ve İspat Şartları

İlamlı icra takibine ilişkin tüm şikayetler ve icranın geri bırakılması talepleri, takibin yapıldığı yerdeki icra mahkemesine yapılır. İcra mahkemesi, borçlunun sunduğu belgelerin resmi niteliğini ve borcun sona erip ermediğini denetler.

Adi yazılı belgeler, icra mahkemesi nezdinde borcun sona erdiğini kanıtlamak için tek başına yeterli kabul edilmez. Borçlu, iddiasını mahkeme ilamları, noter onaylı belgeler veya yetkili makamların resmi kayıtları ile ispat etmek zorundadır. Bu belgelerin sunulmaması durumunda icranın geri bırakılması talebi reddedilebilir.

Uygulamada Sık Karıştırılan Noktalar

İlamlı icra takibinde en sık karşılaşılan hata, ödeme süresi ile itiraz süresinin birbirine karıştırılmasıdır. İlamlı icrada 7 günlük süre bir ödeme süresidir; borçlu bu süre içinde borcu ödemezse alacaklı haciz işlemlerine başlayabilir.

Bir diğer önemli husus ise icra emrinin tebliğidir. Elektronik tebligat zorunluluğu bulunan kişiler için tebligat, UETS adresine ulaştığı tarihi izleyen 5. günün sonunda yapılmış sayılır. Süre, bu 5. günü takip eden günden itibaren işlemeye başlar. Borçlunun bu süreci dikkatle takip etmesi, hak kaybına uğramaması açısından kritiktir.

İlamlı İcra Takibinde Taşınmaz ve Çocuk Teslimi İstisnaları

İlamlı icra takibinde 7 günlük genel ödeme süresi, para alacaklarına ilişkin ilamlar için geçerli olan temel kuraldır; ancak taşınmazın tahliyesi veya çocuk teslimi gibi para dışındaki edimleri içeren ilamlarda süreler farklılık gösterir. Taşınmazın tahliyesine ilişkin ilamlarda borçluya gönderilen icra emri, taşınmazın 7 gün içinde boşaltılmasını ihtiva eder. Bu süre içerisinde taşınmazın tahliye edilmemesi durumunda, alacaklı icra dairesi aracılığıyla zorla tahliye işlemlerini başlatma hakkına sahip olur.

Çocuk teslimi veya çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair ilamlarda ise süreç, icra emrinin tebliğinden itibaren derhal icra edilebilir niteliktedir. Bu tür ilamlarda genel 7 günlük ödeme süresi beklenmeksizin, icra müdürlüğü tarafından belirlenen gün ve saatte teslim işlemleri gerçekleştirilir. Söz konusu işlemlerde borçlunun ilama aykırı davranması durumunda, icra dairesi tarafından kolluk kuvvetleri desteğiyle ilamın gereği yerine getirilir. Bu nedenle, para dışındaki edimlerde borçlunun icra emrinin tebliği ile birlikte derhal hazırlık yapması, hukuki yaptırımlarla karşılaşmaması adına önem arz eder.

İlamın Kesinleşmesi ve İcra Edilebilirlik Ayrımı

İlamlı icra takibi başlatmak için kural olarak mahkeme kararının kesinleşmiş olması gerekmez; ancak bazı özel dava türlerinde kanun koyucu, ilamın icra edilebilmesi için kesinleşme şartını aramıştır. Taşınmazın aynına ilişkin davalar, aile hukukundan kaynaklanan bazı kararlar ve şeref ve haysiyete ilişkin ilamlar, kesinleşmeden icra edilemez. Bu tür ilamlar için icra dairesine başvurulmadan önce, kararın istinaf veya temyiz süreçlerinin tamamlanarak kesinleşme şerhinin alınması zorunludur.

Kesinleşme şartı aranan ilamlarda, icra emri gönderilmeden önce kararın kesinleştiğine dair belgenin icra dosyasına sunulması gerekir. Eğer kesinleşme şartı gerçekleşmeden takip başlatılmışsa, borçlu bu durumu icra mahkemesine şikayet yoluyla bildirerek takibin iptalini talep edebilir. Öte yandan, kesinleşme şartı aranmayan ilamlarda takip başlatılmış olsa dahi, borçlunun kanun yoluna başvurması ve icranın geri bırakılmasına dair bir karar getirmesi, takibin durdurulması için tek yoldur. Bu ayrım, borçlunun icra emrine karşı hangi hukuki argümanı kullanacağını belirleyen temel unsurdur.

İcra Emrinin İçeriği ve Hatalı Tebligatın Sonuçları

İcra emri, mahkeme ilamının hüküm fıkrasını eksiksiz ve aynen yansıtmak zorundadır; ilamda yer almayan bir alacak kaleminin veya yükümlülüğün icra emrine eklenmesi, icra emrinin iptali için şikayet sebebidir. İcra müdürü, ilamın kapsamını genişletme veya daraltma yetkisine sahip değildir. Borçlu, kendisine gönderilen icra emrinin ilamdaki hükümle çeliştiğini tespit ederse, icra mahkemesine başvurarak icra emrinin düzeltilmesini veya iptalini isteyebilir.

Tebligatın usulsüzlüğü durumunda ise 7 günlük ödeme süresi, borçlunun tebligatı fiilen öğrendiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Borçlu, tebligatın usulsüz olduğunu öğrendiği tarihten itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine şikayet başvurusunda bulunmalıdır. Usulsüz tebligat şikayeti kabul edilirse, tebligat tarihi borçlunun öğrendiği tarih olarak düzeltilir ve ödeme süresi bu yeni tarihe göre yeniden hesaplanır. Bu süreçte borçlunun tebligatı öğrendiğini beyan ettiği tarih, hukuki sürelerin başlangıcı açısından bağlayıcıdır.

Sık Sorulan Sorular