Ilamlı Takipte Ödeme Süresi Nedir?

İlamlı Takip ve İcra Emri

İlamlı icra takibi, alacaklının elinde bir mahkeme ilamı veya İcra ve İflas Kanunu’nun 38. maddesinde sayılan ilam niteliğinde bir belge bulunması durumunda başlatılan bir takip yoludur. Bu takip türünde borçluya gönderilen belge “ödeme emri” değil, “icra emri” olarak adlandırılır. İcra emri, borçlunun ilamda belirtilen yükümlülüğü yerine getirmesi için gönderilen resmi bir ihtardır.

Ödeme Süresi ve Sürecin İşleyişi

İcra emrinin borçluya tebliğ edildiği tarihi izleyen günden itibaren 7 gün içinde borcun ödenmesi veya ilamın gereğinin yerine getirilmesi gerekir. Tebligatın usulüne uygun yapıldığı günü takip eden ilk gün sürenin birinci günü sayılır. İlamlı takipte, ilamsız takipteki gibi borcun esasına yönelik genel bir itiraz müessesesi bulunmamaktadır. Borçlu, icra dairesine basit bir itiraz dilekçesi vererek takibi durduramaz.

“Av. Vedat Can SÜNERİN
İlamlı icra takibinde 7 günlük süre, borçlunun borcu ödemesi veya ilamın gereğini yerine getirmesi için tanınan kesin bir süredir. İlamsız takipten farklı olarak borca itiraz hakkı bulunmadığından, borçlunun takibi durdurabilmesi için yalnızca İcra ve İflas Kanunu'nun 33. maddesinde belirtilen sınırlı hallerde icranın geri bırakılmasını talep etmesi gerekir. Bu süreçte icra mahkemesinden karar alınmadığı sürece takip işlemleri kendiliğinden durmaz, bu nedenle tebligat sonrası sürelere dikkat edilmesi hak kayıplarını önlemek adına oldukça kritiktir.”

İcranın Geri Bırakılması

Borçlu, borcu ödemek yerine ancak İcra ve İflas Kanunu’nun 33. maddesi kapsamında icranın geri bırakılmasını talep edebilir. Bu talep icra dairesine değil, icra mahkemesine yapılır. İcranın geri bırakılması için borçlunun şu üç sınırlı sebepten birini resmi bir belgeyle ispat etmesi şarttır:

• İtfa: Borcun ödendiğinin ispatı.
• İmhal: Alacaklının borçluya süre verdiğinin ispatı.
• Zamanaşımı: İlama bağlı alacağın zamanaşımına uğradığının ispatı.

Uygulamada Sık Karıştırılan Noktalar

Borçlu, borca itiraz edemez ancak icra memurunun işlemine karşı 7 gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluna başvurabilir. İlamsız takipteki 7 günlük itiraz süresi ile ilamlı takibindeki 7 günlük ödeme süresi hukuken farklı sonuçlar doğurur. İlamlı takipte 7 gün içinde ödeme yapılmazsa, alacaklı doğrudan haciz işlemlerine başlayabilir. İlamın istinaf veya temyiz edilmesi, kural olarak icra işlemlerini kendiliğinden durdurmaz; icranın durması için özel bir karar alınması gerekir.

İlamlı Takipte Taşınmaz ve Taşınır Teslimi Süreçleri

İlamlı icra takibi yalnızca para alacaklarını değil, aynı zamanda bir taşınırın veya taşınmazın teslimini de konu edebilir. Eğer ilam bir taşınırın teslimine ilişkinse, borçluya gönderilen icra emrinde bu taşınırı 7 gün içinde teslim etmesi gerektiği ihtar edilir. Taşınmaz tahliyesi veya teslimi söz konusu olduğunda ise, borçluya tanınan süre yine 7 gündür; ancak bu süre sonunda taşınmazın boşaltılmaması durumunda icra müdürü, kolluk kuvvetleri desteğiyle zorla tahliye işlemini gerçekleştirir. Taşınır tesliminde ise, malın borçlunun elinde bulunmaması halinde, malın değeri icra emrinde belirtilmişse bu değerin tahsili yoluna gidilir.

Taşınmaz tahliyesine ilişkin ilamlarda, borçlunun taşınmazı boşaltmaması halinde icra dairesi tarafından düzenlenen tahliye tutanağı, sürecin hukuki kesinliğini sağlar. Bu aşamada borçlunun taşınmazda bulunan eşyaları için yediemin masrafları ve nakliye giderleri gibi ek maliyetler doğabilir. Taşınır teslimi ilamlarında ise, malın aynen teslimi mümkün değilse, ilamda hükmedilen değer üzerinden haciz işlemleri başlatılır. Her iki durumda da 7 günlük süre, borçlunun kendi rızasıyla yükümlülüğü yerine getirmesi için tanınan son fırsattır.

İcra Emrinin Tebliğ Edilememesi ve Usulsüz Tebligat

İlamlı takipte 7 günlük ödeme süresinin işlemeye başlaması için icra emrinin borçluya usulüne uygun şekilde tebliğ edilmesi şarttır. Eğer tebligat borçlunun bilinen adresine yapılamazsa, Tebligat Kanunu hükümleri uyarınca mernis adresine veya ilanen tebligat yoluna başvurulabilir. Usulsüz tebligat yapıldığı iddiası, borçlunun tebligatı öğrendiğini beyan ettiği tarihten itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluyla ileri sürülebilir. Şikâyetin kabulü halinde, tebligat tarihi öğrenme tarihi olarak düzeltilir ve ödeme süresi bu yeni tarihten itibaren yeniden başlar.

Tebligatın usulsüzlüğü, icra emrinin hukuki sonuç doğurmasını engeller ve dolayısıyla 7 günlük sürenin başlamasını durdurur. Borçlu, tebligatı öğrendiği tarihten itibaren icra mahkemesine başvurarak tebligatın iptalini talep etmelidir. Bu süreçte icra takibi durmaz; ancak borçlu, icra mahkemesinden takibin durdurulması yönünde bir tedbir kararı talep edebilir. Usulsüz tebligat iddiası, borçlunun savunma hakkını koruyan temel bir mekanizmadır ve icra emrinin kesinleşmesini engellemek için kritik bir öneme sahiptir.

İlamlı Takipte Zamanaşımı ve Sürelerin Etkisi

İlamlı icra takibinde 7 günlük ödeme süresi, borçlunun borcu yerine getirmesi için tanınan süredir; ancak ilamın icraya konulması için genel zamanaşımı süresi 10 yıldır. İlamın kesinleşmiş olması, icra takibinin başlatılması için şart değildir; ancak ilamın infazı için tebliğ edilmiş olması gerekir. Eğer alacaklı, ilamı 10 yıl içinde icraya koymazsa, ilamın icra edilebilirliği zamanaşımına uğrar. Bu durumda borçlu, icra mahkemesine başvurarak zamanaşımı nedeniyle icranın geri bırakılmasını talep edebilir.

Zamanaşımı süresi, ilamın kesinleştiği tarihten itibaren işlemeye başlar ve icra takibinin başlatılmasıyla kesilir. Takip süresince yapılan her işlem, zamanaşımını yeniden başlatır ve süreyi uzatır. Borçlu, 7 günlük ödeme süresi içinde borcu ödemezse, alacaklı haciz işlemlerine başlayabilir ancak bu işlemlerin de belirli bir süre içinde sonuçlandırılması gerekir. İlamlı takipte zamanaşımı, borçlunun borçtan kurtulmasını sağlayan bir savunma aracıdır ve icra mahkemesi tarafından re’sen dikkate alınmaz; borçlunun mutlaka ileri sürmesi gerekir.

Sık Sorulan Sorular